četvrtak, 19. oktobar 2017. - 14:54

Tvrđava Ram

Tvrđava RamRam je tvrđava na obali Dunava u istoimenom selu, udaljena 25 km od Požarevca odnosno 15 km od Velikog Gradišta. Smešten je na steni koja se sa severoistočne strane spušta ka Dunavu, a pretpostavlja se da je grad podignut nasuprot tvrđavi Haram koje se nalazila na drugoj strani reke od koje danas nije ništa ostalo.

O antičkoj prošlosti Rama danas svedoče mnogobrojni nalazi rimskog novca, bronzanih predmeta, gema, fibula i natpisa, kao i ostaci rimskog puta usečenog u stenu ispod srednjovekovne tvrđave, koji je vodio obalom iz pravca Kostolca.

Danas su ostaci grada u dosta dobrom stanju. Još uvek stoje zidine istoimene turske tvrđave, podignute na ostacima antičkih i vizantijskih temelja. Otvori za topove ukazuju na to da je ovo bilo artiljerijsko utvrđenje.

Nema pouzdanih podataka o vremenu nastanka tvrđave Ram, ali se prvi put pominje 1128. goidne, kao mesto u čijoj blizini su se potukle vizantijska i mađarska vojska. Po nadiranju Otomanskog carstva u nase krajeve, nastavili su svoja osvajanja u Mađarskoj. U cilju zaštite desne obale Dunava, turski sultar Bajazit II -1480 -1512. godine, je obnovio i ojačao tvrđavu Ram, za potrebne borbe vatrenim oružjem.

Tvrđava RamRam ima osnovu nepravilnog petougla, najveće dužine 34m i širine 26m. Grad čini 5 kula na četiri nivoa (3 sprata i prizemlje), po jedna u svakom od temena odnosno 3 na istočnom i 2 na zapadnom bedemu. U grad se ulazi kroz Donžon kulu smeštenu u jugozapadnom temenu utvrde. Tvrđava je opkoljena niskim bedemom i širokim suvim šancem. Šanac se prelazi mostom smeštenim podno kule u jugoistočnom temenu kojim se ulazi u prostor između tvrđave i niskog bedema oko nje. Na svim bedemima (osim na zapadnom, koji je okrenut ka Dunavu) se na istom rastojanju od kula nalaze posebni otvori za topove.

Prema izvorima Ram je razoren 1788.g. zanimljivo je znati da je ove godine, braneći Ramsku tvrđavu od Turaka, u njoj, poginuo i austrijski grof baron fon Loprešti. Sa 23 druga ovaj carski poručnik „Heroj od Rama“ nije se uplašio ni kada je na njega krenulo 1000 Turaka.

Uspešno im je odolevao celi dan, ali je na kraju ipak savladan. Kada mu je pred veče stigla pomoć, bilo je prekasno. Našli su njegove drugove i njega gotovo unakažene. Loprešti je sahranjen pored tvrđave, da bi 1878.g. bio premešten i sahranjen na drugoj obali Dunava u Staroj palanci. Na desnoj strani pored puta nalazi se i danas veliki spomenik podignut u obliku obeliska.

Tvrđava RamU Miloševoj Srbiji Ram sa Dubravicom kao i Veliko Gradište bile su glavne izvozničke luke. Ovde je radila i posebna skela na relaciji Ram- Bajzaš kojom su se najviše izvozile debele svinje, kukuruz i žito. Poznato je da je i sam knez Miloš ovde imao nekoliko svojih ljudi koji su za njegov račun kupovali stoku.

Iz Rama je 1804.g. krenula prva srpska deputacija na čelu sa Protom Matijom Nenadovićem, da u Rusiji traži pomoć od turskog zuluma.

Kod Rama je 1817.g. Karađorđe prešao u Srbiju po povratku iz Austrije. Do Bazjaša kolima ga je dovezao Toša Nedeljković, a čamcem preko Dunava na obalu u Ram prevezao ga je čamdžija Panta Ostojić.

U Ramu je bila carinarnica čiji je nadzornik jedno vreme bio Vuk Karadžić. Postoji više pisama koje je iz Rama Vuk Karadžić slao Milošu Obrenoviću.

U neposrednoj blizini Ramske tvrđave nalaze se i zidine veoma dobro očuvanog Karavan saraja(odmorište za karavane). Nešto niže nalaze se i ostaci temelja nekadašnjeg turskog amama. Do skoro, ovde se mogao videti, u korov sakriven, ulaz u tunel koji je vodio do tvrđave.

Ram je danas dosta dobro očuvan. Kule su u dobrom stanju, izuzev jugoistočne čiji je prednji deo skoro u potpunosti uništen. Bedemi tvrđave su takođe u solidnom stanju, dok je mali bedem u tragovima. Unutar tvrđave, uz zapadni bedem ima ostataka građevine sa osnovom pravilnog osmougla sa stranicama dužine 3m. Nedaleko od utvrđenja Turci su podigli karavan saraj oko koga se vremenom razvilo današnje mesto. Ceo prostor tvrđave je arheološki ispitan tokom 1980. godine.

Ovo kulturno dobro ima višestruki značaj za očuvanje istorijske niti i kulturnog identiteta našeg društva.

Slični članci