četvrtak, 19. oktobar 2017. - 08:58

Viminacium

viminacijumViminacium je arheološko nalazište u blizini Starog Kostoca, 12 kilometara od Požarevca. Rimski vojni logor i grad nastao je u I i trajao do početka VII veka. Bio je jedan od najznačajnijih legijskih logora na Dunavu, a izvesno vreme i glavni grad rimske provincije Gornje Mezije (Moesie Superior), koja je obuhvatala najveći deo Srbije, severnu Makedoniju i deo severozapadne Bugarske.

Pod Hadrijanom stekao je status municipija, grada sa visokim stepenom autonomije koji podrazumeva i nezavisnu gradsku upravu. Za vladavine Gordijana Trećeg postaje kolonija rimskih građana i dobija pravo kovanje lokalnog novca. U okvirima rimske uprave bio je to najveći status koji jedan grad može da dosegne. Ovde je 211. godine Septimije Sever proglasio carem svoga sina Karakalu. Viminacium imao je više desetina hiljada stanovnika, dok je logor oko koga je nastao grad imao čak 6.000 vojnika. Sedište episkopa u 4. veku. Razoren 441. godine od strane Atilinih Huna i obnovljen kao pogranično vojno utvrđenje 535. godine, za Justinijana I. Gasi se dolaskom Slovena.

Obimna arheološka istraživanja započeta su zbog izgradnje termoelektrane i površinskog kopa Drmno, 1977. godine, na prostoru nekropola, jugozapadno od kastruma. Istraživanja su dala izuzetno bogat i značajan arheološki materijal. Pronađene su zanatske radionice, a i peći za pečenje opeke. Pronađene su terme, koje su bile glavno sastajalište Rimljana. Iskopano je šest bazena, ponegde se naziru i oslikani zidovi sa cvetnim i životinjskm motivima. U središtu termi bile su prostorije za masažu. Kupatilo je bilo parno: topao vazduh je cirkulisao između stubića i zagrevao opeku ispod podnica. Voda je stizala sa izvora, u slobodnom padu, akveduktom istraženim u dužini od deset kilometara. Pronađene su i svetiljke koje su služile za noćno kupanje.

Iskopan je Mauzolej, za koji se pretpostavlja da je grobnica cara Hostilijana, sina cara Trajana Decija, koje je boravio u Viminaciumu tokom 251. godine. Hostelijan je došao na presto posle tragične smrti njegovog oca Trajana i brata Herenija. Ni Hostelijan nije dugo poživeo, umro je verovatno od kuge. Moguće je da je spaljen u Mauzoleju. Pronađeno je više grobnica sa izuzetnim freskama. Dve freskama oslikane grobnice potiču iz doba paganstva, zaključuje se po dekoraciji florom i faunom živih boja. Treća grobnica ukrašena je likom devojke koja je pripadala višim društvenim slojevima, na šta upućuju pronađeni delovi zlatnom bojom obrubljene haljine. Do sada je istraženo više oko 14.000 grobnica, Fresko-slikarstvo je, uz nalaze grobnica pružalo značajne podatke o počecima hrišćanstva na ovim prostorima. Nalaz grobnica sa Nebeskim jahačem i Hristovim monogramom pružaju ideju kako se paganstvo preobražavalo u hrišćanstvo.

Otkrivena je Severna kapija utvđenja, a potojale su još tri, što ukazuje na moćni sistem. Pronađeno je i mnoštvo novčića. Najviše ipak, u grobnicama u koje su polagane sa tri krčaga (za ulje, vino, vodu) i novčićem u ustima – da Heronu plate prevoz na onaj svet.

U 19. veku još su se jasno nazirali obrisi naselja, široke ulice koje se seku pod pravim uglom, trgovi, pozorišta, kupatila, vodovod i gradski bedemi. Danas su ostali samo delovi. Mermerne skulpture, nadgrobne ploče i sarkofazi, nakit i posuđe iz Viminaciuma čuvaju se u Narodnim muzejima u Beogradu i Požarevcu.

Slični članci