Šumadijski Viminacijum

POSLE ŠEST VEKOVA PONOVO ZVONE CRKVENA ZVONA U SELU KAMENICA

U selu Kamenica kod Kragujevca pronađeni su ostaci crkve iz 15. veka čiji je ktitor bio Radič Postupović, jedan od najuticajnijih vlastelina tog doba. Pretpostavlja se da na ovom lokalitetu postoje još najmanje tri srednjevekovna svetilišta koja će dana biti iskopana i zaštićena, a deo sela će potom biti pretvoren u šumadijski Viminacijum.

Istraživanje finansirao Radiša Pljakić, tvorac „žute ose“ | Foto: Biljana Nenković
Istraživanje finansirao Radiša Pljakić, tvorac „žute ose“ | Foto: Biljana Nenković

– Crkva potiče iz prve polovine 15. veka. Građena je kvalitetno, malterisana je spolja i iznutra, ima dve odvojene pevnice i popločan pod. Osim temelja sačuvani su i zidovi do 1,8 metara. Crkva je, po svemu sudeći, stradala u požaru. Pronađene su i nadgrobne ploče i njihovo istraživanje nam tek predstoji – kaže arheolog Marija Kaličanin Kostić.

Arheološko iskopavanje započeto je na uzvišici pored seoskog puta koji vodi Rudniku. Zanimljivo je da je ovo istraživanje inicirao i finansirao Radiša Pljakić, tvorac čuvene rakije “žuta osa”, koji potiče iz Kamenice.

Radiša Urošević i gradonačelnik Kragujevca | Foto: Biljana Nenković
Radiša Urošević i gradonačelnik Kragujevca | Foto: Biljana Nenković

– Imali smo sreće jer su arheolozi sondama odmah našli ostatke hrama na mestu na kom se po predanju i pretpostavljalo da se nalaze. U Kamenici je u to vreme, pre 500-600 godina, bilo veliko industrijsko i duhovno naselje. Bio je veliki broj crkava, topionica i kovačnica – kaže Miomir Pljakić, Radišin sin.

Meštani Kamenice na Spasovdan su posle skoro 600 godina dočekali trenutak kada mogu da zapale sveće za svoje daleke pretke pored ostataka crkve. Ekiskop šumadijski Jovan služio je liturgiju u oltaru iz 15. veka. Za tu priliku osveštana su i zvona koja su se u ovom selu ponovo začula posle šest vekova.

– Na arheološkim ostacima se neće graditi nova, iako selo nema crkvu. Želja naše porodice je da sačuvamo od zaborava značaj koji je ovaj kraj nekada imao. Pretvorićemo ovo u šumadijski Viminacijum. Najdalje za godinu dana završićemo istraživanje i lokalitet ćemo natkriti i konzervirati. Biće to ujedno i svetilište i izletište – obećava Miomir.

Ko je bio Radič Postupović?

Radič Postupović je bio srpski vlastelin iz prve polovine 15. veka. Za vreme despota Stefana Lazarevića nosio je titulu velikog čelnika. Njegovo bogatstvo vezuje se za mnogobrojne rudnike metala, srebra i zlata u Novom Brdu, Rudniku i za grad Koznik. Bio je ktitor velikog broja crkvi u Borču, Grabovici, Kniću. Na Svetoj Gori je bio drugi ktitor manastira Kastamonit, gde se i zamonašio pod imenom Roman. Verovatno je umro pre 1456. godine, kada su despot Đurađ i njegov sin Lazar Vraćevšnicu poklonili mitropolitu Venediktu. Sahranjen je u svojoj zadužbini u manastiru Vraćevšnica, koju je podigao 1431. godine.

Izvor:alo.rs

Slični članci